مراقبت بعد از آنژیوگرافی یکی از موارد مهم است که برای حفظ سلامت و پیشگیری از مشکلات جسمی باید رعایت شود. آنژیوگرافی یک روش تصویربرداری برای بررسی قلب و عروق است. اما مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی در منزل چیست؟ بهطورکلی میتوان گفت:
- به مدت 2 روز استراحت مطلق داشته باشید.
- به مدت 2 روز به حمام نروید.
- بین 5 الی 7 روز از بلند کردن و جابهجا کردن وسایل سنگین خودداری کنید.
- پانسمان اولیه را بردارید و دیگر پانسمانی روی زخم انجام ندهید، مگر با مشورت پزشک.
- مصرف مایعات فراموش نشود.
- از پماد و لوسیون برای محل زخم استفاده نکنید.
- غذای چرب مصرف نشود.
- سبزیهای تازه، غلات، ماهی و پروتئین مصرف کنید.
- داروهای تجویز شده توسط پزشک را مطابق با دستورالعمل مصرف کنید.
- مراجعه مجدد به پزشک را فراموش نکنید.
با ادامه محتوا همراه باشید تا کاملتر نحوه مراقبت بعد از آنژیوگرافی را بررسی کنیم، اگر نیاز به مراقبت ویژه تحت نظر پزشک دارید، از خدمات متخصص قلب در منزل آلفاطب بهره مند شوید.
آنژیوگرافی چیست؟
آنژیوگرافی جزو روشهای تصویربرداری پزشکی است و از آن برای مشاهده عروق خونی و سیستم گردش خون استفاده میشود. از آنژیوگرافی معمولاً برای تشخیص بیماریهای عروقی مانند انسداد، تنگی یا ناهنجاریهای عروقی استفاده میشود.
آنژیوگرافی از طریق تزریق یکرنگ کنتراست به داخل عروق انجام میشود و در انتها با استفاده از اشعه ایکس یا تکنیکهای تصویربرداری تصاویری از عروق تهیه میکنند.
کاربرد آنژیوگرافی چیست؟
مهمترین کاربردهای آنژیوگرافی موارد زیر هستند:
- تشخیص بیماریهای عروقی
- ارزیابی بیماری قلبی
- بررسی سکته مغزی
- برنامهریزی برای انجام آنژیوپلاستی و سایر جراحیها
- پیگیری درمانهای عروقی
- بررسی ناهنجاریهای مادرزادی
عوارض آنژیوگرافی
ممکن است آنژیوگرافی قلب، مانند هر روش پزشکی دیگری عوارض و خطراتی داشته باشد. برخی از عوارض احتمالی آنژیوگرافی عبارتاند از:
- واکنش به داروها: ممکن است بیمار به مواد کنتراست واکنش آلرژیک نشان دهد.
- خونریزی و عفونت: احتمال بروز خونریزی و حتی عفونت در محل ورود کانتر در کشاله ران یا بازو وجود دارد.
- آسیب به عروق: در حین قراردادن کاتتر خطر آسیبدیدن عروق وجود دارد.
- آسیب به قلب: احتمال آسیب دیدن قلب به وسیله کاتتر وجود دارد و حتی این آسیب ممکن است بهصورت نامنظم شدن ریتم قلب بروز پیدا کند.
- مشکلات کلیوی: در بیمارانی که قبلاً مشکلات کلیوی داشتهاند استفاده از مواد کنتراست میتواند به کلیهها آسیب برساند.
- احساس ناراحتی یا درد: احساس درد در حین و بعد از آنژیوگرافی ممکن است ایجاد شود.
مراقبتهای قبل از آنژیوگرافی
مراقبتهای قبل از آنژیوگرافی بسیار مهم هستند و برای قبل از آنژیوگرافی موارد زیر را فراموش نکنید:
- مشاوره پزشکی: قبل از انجام آنژیوگرافی، با پزشک خود دررابطهبا داروهای فعلی، پرونده پزشکی، حساسیتهای دارویی و مواردی از این قبیل مشورت کنید.
- آزمایشهای اولیه: قبل از آنژیوگرافی انجام آزمایشهای اولیه را فراموش نکنید.
- قطع داروها: ممکن است لازم باشد برخی از داروها را قبل از عمل متوقف کنید، به ویژه داروهایی که بر روی لخته شدن خون تأثیر میگذارند.
- نوشیدن و خوردن: حداقل 6 تا 8 ساعت قبل از عمل چیزی نخورید یا نیاشامید.
- آلرژیها: اگر به مواد کنتراست حساسیت دارید، حتماً این موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید.
مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی
برای رسیدن به بهبودی نهایی و کاهش عوارض بهتر است که مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی را جدی بگیرید. در ادامه، نکات کلیدی مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی آورده شده است:
- استراحت: بیمار باید حداقل به مدت ۲ تا ۶ ساعت پس از انجام آنژیوگرافی در حالت استراحت باشد. گاهی باتوجهبه نوع آنژیوگرافی و وضعیت عمومی بیمار امکان دارد تا 2 روز نیاز به استراحت داشته باشد.
- مراقبت از محل ورود کاتتر: محل ورود کاتتر معمولاً در کشاله ران یا دست است که باید تمیز و خشک نگه داشته شود. همچنین در صورت بروز هر گونه قرمزی، ورم، یا ترشح در محل ورود کاتتر با پزشک تماس بگیرید.
- نوشیدن مایعات: مصرف مایعات کافی بهویژه آب پس از آنژیوگرافی باعث میشود تا مواد کنتراست سریعتر از بدن خارج شوند.
- تغذیه: بهتر است غذاهای سبک و کم چرب مصرف کنید.
- فعالیت بدنی: پس از عمل به مدت یک هفته فعالیتهای سنگین و ورزشهای شدید انجام نشود. البته پیادهروی ملایم معمولاً مفید است و کاملاً بی تحرک نباشید.
- داروها: داروهای تجویز شده توسط دکتر را فراموش نکنید. بعضی داروها برای پیشگیری از عفونت و بعضی هم برای مشکلات قلب و عروق تجویز میشوند.
- مراجعه به پزشک: معمولاً پزشک پس از چند روز یک ویزیت پیگیری برای بررسی وضعیت بیمار تعیین میکند؛ و برای فواصل طولانیتر نیز تاریخ مراجعه مشخص میشود.
اگر برای بیمار تازه آنژیوگرافی کرده نیازمند پرستار در منزل هستید وارد صفحهای که لینک آنرا قرار دادیم شوید و با کارشناس تماس بگیرید.
مراقبت از محل زخم آنژیوگرافی
مراقبت از محل زخم آنژیوگرافی بسیار مهم است تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود و روند بهبودی سریع شود. در زیر نکات مهم برای مراقبت از محل زخم آنژیوگرافی آورده شده است:
- بررسی روزانه: محل زخم را هر روز با دقت از نظر بروز علائم عفونت، خارش، قرمزی، تورم و درد بررسی کنید.
- تمیزی و خشک نگهداشتن: محل زخم را تمیز و خشک نگه دارید. همچنین تا چند روز از حمام کردن خودداری نمایید.
- اجتناب از فشار: از وارد کردن فشار به محل زخم خودداری کنید. در هنگام نشستن یا خوابیدن، سعی کنید بدنتان به صورتی قرار بگیرد که فشاری به محل زخم وارد نشود.
- رعایت بهداشت: برای پیشگیری از عفونت دستان خود را قبل و بعد از لمس محل زخم با آب و صابون بشویید.
- پیگیری با پزشک: نه تنها در صورت بروز درد بلکه به طور کلی به ویزیتهای پیگیری که پزشک تعیین کرده است بروید تا وضعیت زخم و بهبودی شما بررسی شود.
فعالیت بدنی بعد از آنژیوگرافی
برای رعایت سلامت بعد از آنژیوگرافی بهتر است موارد زیر را جهت فعالیت بدنی در نظر بگیرید:
- استراحت اولیه: پس از انجام آنژیوگرافی، بهتر است که حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت استراحت کنید.
- پیادهروی و ورزشهای ملایم: پیادهرویهای کوتاه و ملایم نه تنها منع نمیشود بلکه برای سلامت شما میتواند مفید باشد. پیادهروی ملایم به بهبود گردش خون کمک میکند و مانع از لخته شدن خون میشود.
- اجتناب از ورزشهای سنگین: تا چند هفته بعد از آنژیوگرافی، از ورزشهای سنگین مانند وزنهبرداری یا ورزشهای رقابتی و حتی دویدن شدید که به محل زخم شما فشار وارد میکنند، خودداری کنید.
- فعالیتهای روزمره: از همان ابتدا سراغ انجام کارهای سنگین یا خم شدن و کارهای با کشش شدید نروید، میتوانید فعالیتهای روزمره خود را به تدریج شروع کنید.
نکتهای که باید در نظر گرفته شود این است که در ویزیتهای پیگیری با پزشک خود در مورد زمان و نوع فعالیت بدنی مناسب صحبت کنید و با تایید پزشک فعالیت خود را از سر بگیرید.
مصرف دارو بعد از آنژیوگرافی
پس از انجام آنژیوگرافی، مصرف داروها علاوه بر نوع و هدف آنژیوگرافی بلکه به سوابق بیماری و نظر پزشک بستگی دارند. در زیر نکاتی درباره مصرف دارو پس از آنژیوگرافی ذکر شده است:
- داروهای رقیقکننده خون: در اکثر موارد بعد از آنژیوگرافی پزشک داروهای رقیقکننده خون مانند آسپیرین یا کلاپیدوگرل را تجویز میکند تا از تشکیل لختههای خونی جلوگیری کند.
- داروهای ضد فشار خون: اگر شما قبل از عمل داروهای ضد فشار خون مصرف میکردید پزشک ممکن است دستور دهد که این داروها را ادامه دهید و یا دز مصرفی آنها را تغییر دهد.
- داروهای کاهش چربی خون: در صورت نیاز و با تشخیص پزشک ممکن است داروهای کاهش چربی مانند استاتینها تجویز شود تا سطح چربی خون کنترل شود.
- داروهای مربوط به بیماریهای زمینهای: در صورت ابتلا به بیماریهای زمینهای مانند دیابت یا بیماریهای قلبی نیز ممکن است بعد از آنژیوگرافی نیاز به ادامه مصرف داروهای مربوط به آن بیماریها را داشته باشید.
در انتها باید توجه شود که طبق دستورالعمل پزشک و در زمان مشخص شده داروها را مصرف و به عوارض جانبی توجه کنید و در صورت بروز هرگونه مشکل یا علامت غیرعادی، فوراً با پزشک خود مشورت کنید.
رژیم غذایی بعد از آنژیوگرافی
از تاثیر رژیم غذایی بعد از آنژیوگرافی بر بهبودی و سلامت قلب نمیتوان چشم پوشی کرد. در زیر نکات مهمی برای رژیم غذایی پس از آنژیوگرافی ذکر شده است:
- آب: نوشیدن آب یک روش عالی برای دفع کنتراست و پیشگیری از آسیب دیدن کلیه است.
- اجتناب از نوشیدنیهای الکلی: از مصرف الکل بعد از آنژیوگرافی به طور جدی خودداری کنید.
- میوهها و سبزیجات: میوه و سبزی به دلیل داشتن ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانها به بهبود سلامت قلب کمک میکنند.
- غلات کامل: غلاتی مانند برنج قهوهای، جو دوسر و نان سبوسدار به دلیل فیبر بالایی که دارند برای کنترل قند خون انتخاب خوبی هستند.
- چربیهای غیراشباع: روغن زیتون، آووکادو و مغزها روی کاهش کلسترول بد کمک میکنند.
- اجتناب از چربیهای اشباع و ترانس: از مصرف گوشتهای چرب، لبنیات پرچرب و غذاهای سرخکردنی پرهیز کنید.
- منابع پروتئینی سالم: منابع پروتئینی مانند ماهی، مرغ بدون پوست، حبوبات و محصولات لبنی کمچرب را در سبد غذایی خود قرار دهید.
- اجتناب از مصرف نمک زیاد: برای کاهش فشار خون مصرف نمک را حتماً کم کنید.
- غذاهای با شاخص گلیسمی پایین: حبوبات، سبزیجات غیرنشاستهای و غلات کامل روی کنترل قند خون موثرند.
- اجتناب از شیرینیها و نوشابههای قندی: مصرف قند اضافی میتواند به افزایش وزن و مشکلات قلبی منجر شود.
رانندگی بعد از آنژیوگرافی
بعد از آنژیوگرافی، رانندگی کردن منع نمیشود به طور کلی بهتر است در 2 الی 3 روز اول رانندگی نکنید. در روزهایی که احساس بهبودی داشتید با احتیاط، سرعت پایین و حتی همراهی شخص دیگر رانندگی را آغاز کنید. همچنین در حین رانندگی توجه داشته باشید که به زخم شما فشار وارد نشود. به طور کلی بهتر است قبل از اقدام به رانندگی با پزشک خود مشورت کنید.
برگشتن به محل کار بعد از آنژیوگرافی
بهتر است به مدت 3 روز بعد از آنژیوگرافی استراحت کنید سپس به محل کار خود برگردید. در محل کار از انجام کارهای سنگین پرهیز کنید. اگر شغل شما به صورت فیزیکی و با فعالیت بدنی سنگین است مدت زمان بیشتری را به استراحت اختصاص دهید. مشاغل ورزشی، رانندگی، کار با دستگاه و ماشین آلات سنگین جزو مشاغل حساس هستند و بهتر است قبل از شروع به کار با پزشک خود مشورت کنید.
سفر هوایی بعد از آنژیوگرافی
بعد از انجام آنژیوگرافی، بهتر است در زمان سفر هوایی نکات زیر رعایت شوند:
- بعد از آنژیوگرافی، بهتر است برای سفر هوایی حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- اطمینان حاصل کنید که محل ورود کاتتر به طور کامل بهبود یافته درد، خونریزی، عفونت یا خارش و کبودی نداشته باشد.
- در طول سفر هوایی به علائمی مثل تنگی نفس، درد یا تپش قلب توجه کنید در صورت هر علامت غیرعادی فوراً با خدمه پرواز یا پزشک تماس بگیرید.
- اگر داروهای خاصی مصرف میکنید یا نیاز به مراقبتهای ویژه دارید، مدارک پزشکی خود را همراه داشته باشید. این اطلاعات میتواند در مواقع اضطراری و تغییر حالت جسمی مفید باشد.
- سفرهای طولانی ممکن است خطر لخته شدن خون را افزایش دهند. برای کاهش این خطر، در طول پرواز حرکت کنید و پاهایتان را تکان دهید.
- در طول سفر استراحت و نوشیدن آب را فراموش نکنید.
دلیل تپش قلب بعد از آنژیوگرافی چیست؟
تپش قلب یا افزایش ضربان قلب بعد از آنژیوگرافی میتواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد که مهمترین آنها موارد زیر هستند:
- استرس و اضطراب
- عوارض داروهای بی حسی و ضد درد
- تغییرات در سطح الکترولیتها مانند پتاسیم و سدیم
- عفونت یا التهاب محل ورود کاتتر
مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی از طریق کشاله ران
مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی از طریق کشاله ران یا فمورال اهمیت زیادی دارد تا از بروز عوارض جلوگیری شود و در زیر به نکات کلیدی مراقبت بعد از این عمل اشاره میشود:
- در 24 الی 48 ساعت اول بعد از عمل، استراحت کنید.
- از خم کردن یا حرکت دادن پایی که کاتتر از آن وارد شده خودداری کنید و پا را صاف نگه دارید.
- روزانه زخم و محل ورود کاتتر را چک کنید تا دچار عفونت و تورم نشده باشد.
- سعی کنید زخم کشاله ران را خشک و تمیز نگه دارید.
- در روزهای اول بعد از عمل، به صورت منظم میزان ضربان قلب و فشار خون خود را کنترل کنید.
مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی از طریق دست
مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی از طریق بازو یا آنژیوگرافی رادیال نیز مشابه مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی از طریق کشاله ران است، اما با توجه به محل ورود کاتتر باید به زخم کاتتر روی باز یا مچ دست دقت کنید که دچار تورم، خونریزی، خارش و مواردی از این قبیل نشود. همچنین در حرکت دادن دست دقت داشته باشید که به زخم فشاری وارد نشود.
برای بهبودی سریع بعد از آنژیوگرافی چکار کنیم؟
همه افراد پس از طی کردن مراحل درمانی به دنبال راهکاری برای سریعتر شدن روند بهبودی و برگشتن به حالت قبلی هستند. بعد از آنژیوگرافی هم بهتر است نکات ذکر شده را رعایت کنید و از افراد متخصص در این زمینه برای جلوگیری از عفونت محل ورود کاتتر، تغذیه درست، مصرف دارو در زمان مشخص مشورت بگیرید.
