اینکه شما چندمین بارداری را تجربه میکنید یا بارداری اول شما است فرقی نمیکند، در هر حال، هر بارداری متفاوت است و ممکن است همه خانمها این علائم را تجربه نکنند! علائم اولیه بارداری میتوانند از فردی به فرد دیگر و از یک بارداری به بارداری دیگر متفاوت باشند. ممکن است قبل از اینکه متوجه بارداری شوید، تغییراتی در بدن خود احساس کنید، یا ممکن است هیچ علائمی را تجربه نکنید. از جمله علائم اولیه بارداری میتوان به قطع شدن قاعدگی، افزایش دفعات ادرار، حساسیت سینهها، احساس خستگی و ویار صبحگاهی اشاره کرد.
در ادامه بیشتر به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت، پس اگر نگران هستید یا هیجان دارید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
اولیهترین علائم بارداری خانمها
بسیاری از علائم بارداری، مانند قطع شدن قاعدگی، حالت تهوع (ویار صبحگاهی) یا خستگی میتوانند به دلیل استرس یا بیماری نیز رخ دهند. بنابراین، اگر فکر میکنید باردار هستید، یک تست بارداری خانگی (بیبی چک) انجام دهید یا به پزشک مراجعه کنید. پزشک ممکن است تست ادرار، آزمایش خون یا سونوگرافی را برای تأیید بارداری تجویز کند.
رایجترین علائم اولیه بارداری ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- خستگی
- قطع شدن قاعدگی
- حساسیت سینهها
- افزایش دفعات ادرار(بهویژه در شب)
- حالت تهوع و استفراغ (همان ویار صبحگاهی معمولاً در صبح، اما در هر زمانی ممکن است رخ دهد.)
تغییرات در حس چشایی (مانند: بیمیلی به غذاهای موردعلاقه و طعم ترش یا فلزی.)
1. خستگی
احساس خستگی شدید در اوایل بارداری رایج است و معمولاً به دلیل افزایش شدید هورمون پروژسترون رخ میدهد. پروژسترون برای حفظ بارداری و رشد جنین ضروری است، اما همزمان باعث کاهش متابولیسم بدن میشود.
برای مقابله با این خستگی:
- استراحت بیشتری داشته باشید.
- با ورود به ماه چهارم بارداری و تکامل جفت، سطح انرژیتان بهبود مییابد.
خستگی همچنین میتواند به دلیل کمخونی ناشی از کمبود آهن باشد. برای پیشگیری از کمخونی، مصرف غذاهای سرشار از آهن مانند: گوشت قرمز، حبوبات و سبزیجات برگ سبز توصیه میشود. در برخی موارد، پزشک قرص آهن یا تزریق آهن وریدیرا تجویز میکند.
2. قطع شدن قاعدگی
قطع شدن قاعدگی معمولاً اولین نشانه بارداری است. بااینحال، برخی از زنان ممکن است در زمان مورد انتظار قاعدگی، خونریزی کمتری را تجربه کنند.
3. حساسیت سینهها
در دوران بارداری، سینهها پرتر، متورم و حساستر میشوند. این تغییرات مشابه علائمی است که در روزهای قبل از قاعدگی تجربه میکنید. علاوه بر این، پوست اطراف نوک سینه تیرهتر شده و رگهای سینه برجستهتر میشوند.
4. افزایش دفعات ادرار
بارداری باعث افزایش میزان مایعات بدن و بهبود عملکرد کلیهها میشود. همچنین، بزرگ شدن رحم به مثانه فشار وارد میکند. به همین دلیل، بسیاری از زنان از هفتههای اولیه بارداری، افزایش دفعات ادرار را تجربه میکنند.
5. حالت تهوع و استفراغ
ویار صبحگاهی بیش از نیمی از زنان باردار را تحت تأثیر قرار میدهد. این علائم شامل: حالت تهوع، استفراغ و کاهش اشتها است. برخلاف نام آن، این وضعیت فقط صبحها رخ نمیدهد و ممکن است در طول روز ادامه داشته باشد.
ویار صبحگاهی معمولاً از هفته چهارم تا ششم بارداری شروع شده و تا هفته دوازدهم کاهش مییابد، اما ممکن است مدت بیشتری ادامه پیدا کند یا در هفته ۳۲ بارداری مجدداً ظاهر شود.
6. ویار غذایی
ویار به برخی غذاها در دوران بارداری بسیار رایج است، بهویژه غذاهایی که انرژی و کلسیم تأمین میکنند، مانند: شیر و لبنیات همچنین ممکن است نسبت به غذاهایی که قبلاً دوست داشتید، بیمیلی پیدا کنید
در برخی موارد، زنان باردار میل شدیدی به مواد غیرخوراکی مانند: خاک یا کاغذ پیدا میکنند. این وضعیت که پیکا نام دارد، میتواند نشانه کمبود برخی مواد مغذی باشد. اگر چنین میلی در شما ایجاد شد، با پزشک یا ماما مشورت کنید.
برای تشخیص قطعی بارداری و مشاوره تخصصی آلفاطب در اختیار شماست.
سایر نشانههای شایع بارداری
بسیاری از این علائمی که در ادامه خواهیم گفت ممکن است نشانه بیماریهای دیگر نیز باشند. در صورت تردید، به دکتر زنان خود مراجعه کنید.
کمردرد | تنگی نفس |
یبوست | بواسیر (هموروئید) |
سردرد | سوزش سر دل و سوءهاضمه |
خارش پوست | رگهای واریسی و ورم پاها |
تغییرات خلقی (مانند گریه بدون دلیل) | گرفتگی عضلات پا، یا احساس سوزنسوزن شدن و بیحسی در دستها |
ترشحات واژن | واژینیت (التهاب واژن) |
§ کمردرد
کمردرد در دوران بارداری میتواند بیش از یک سوم زنان را تحت تأثیر قرار دهد. این معمولاً به دلیل شل شدن رباطها و تغییر وضعیت بدن به دلیل بارداری است.
برای کاهش کمردرد در دوران بارداری، میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
- انجام تمرینات ملایم
- ورزش در آب برای کاهش درد کمر
- استفاده از کفشهای با پاشنه مسطح
- نشستن روی صندلیهایی با تکیه گاه خوب و نرم
- استفاده از فیزیوتراپی و طب سوزنی برای تسکین درد
§ تنگی نفس
در آغاز بارداری، هورمون پروژسترون ظرفیت ریهها را افزایش میدهد. این امر به شما این امکان را میدهد که اکسیژن بیشتری به نوزاد خود برسانید و محصولات زائد مانند دیاکسید کربنی که هر دوی شما تولید میکنید، دفع کنید. در هر نفس، شما عمیقتر نفس میکشید و مقدار هوایی که استنشاق (و بازدم) میکنید به طور قابل توجهی افزایش مییابد. این ممکن است باعث احساس تنگی نفس شود.
علاوه بر این، با نزدیک شدن به زمان زایمان، فشار رحم و نوزاد در حال رشد روی دیافراگم شما میتواند باعث شود تنفس شما سختتر به نظر برسد.
§ یبوست
یبوست به معنی حرکات رودهای نادر و سخت است که عبور آنها دشوار است. یبوست یک مشکل رایج در دوران بارداری است که ممکن است به دلیل کند شدن حرکت سیستم گوارشی به دلیل هورمونهای بارداری یا فشار رحم در حال رشد بر روی مقعد باشد.
اگر در دوران بارداری یبوست دارید، توصیه میشود که:
- هر روز مقدار زیادی آب بنوشید.
- فیبر رژیمی خود را افزایش دهید (مثل سبوس، گندم، میوه و سبزیجات تازه).
- تمرینات ملایم با تاثیر کم مانند شنا، پیادهروی یا یوگا انجام دهید.
§ بواسیر (هموروئید)
شما ممکن است به دلیل فشار ناشی از یبوست یا فشار سر نوزاد، بواسیر (که به آن هموروئید نیز گفته میشود) پیدا کنید. خوشبختانه، علائم معمولاً بلافاصله بعد از زایمان به طور خود به خود رفع میشوند.
اگر خونریزی، خارش، ناراحتی یا درد ناشی از بواسیر دارید، توصیه میشود که:
- برای تسکین یا پیشگیری از یبوست، مصرف روزانه آب و فیبر خود را افزایش دهید.
- در آب گرم و شور به مدت 15 دقیقه بنشینید، به ویژه بعد از حرکات روده.
- کرم بواسیر استفاده کنید.
اگر خونریزی یا درد ادامه پیدا کرد، با پزشک یا ماما خود مشورت کنید.
§ سردرد
اگر در دوران بارداری سردرد دارید که با پاراستامول (مثل پانادول) تسکین نمییابد، به ویژه در نیمه دوم بارداری، با پزشک یا ماما خود تماس بگیرید.
سردرد مداوم ممکن است با پرهاکلامپسی مرتبط باشد وضعیتی که میتواند بر کلیهها تأثیر بگذارد و فشار خون را افزایش دهد و جریان خون به نوزاد شما را کاهش دهد.
§ سوزش معده و سوء هاضمه
سوزش معده، رفلاکس یا سوء هاضمه به درد و ناراحتیای اطلاق میشود که ناشی از ورود اسید معده به مری و “سوزاندن” آن است.سوء هاضمه در دوران بارداری به دلیل فشار رحم در حال بزرگ شدن بر روی اندامهای شکم و تأثیر هورمون پروژسترون که ماهیچه بین مری و معده را شل میکند، شایعتر است.
اگر شما سوزش معده، رفلاکس یا سوء هاضمه دارید، توصیه میشود که:
- وعدههای غذایی کوچکتر و مکرر بخورید.
- از خوردن غذا درست قبل از خوابیدن خودداری کنید.
- با بالشتهای اضافی بخوابید تا سرتان بالا باشد.
- لباسهای گشاد بپوشید.
- از مصرف هر غذایی یا مایعی که علائم را تشدید میکند، مانند غذاهای چرب (شامل غذاهای سرخشده، گوشتهای چرب و شیرینیها)، غذاهای تند (شامل کاری و فلفل)، الکل و کافئین (شامل چای، قهوه، شکلات و نوشابههای کولا)، خودداری کنید.
- قبل از مصرف ضد اسیدها با پزشک خود مشورت کنید.
اگر این کارها علائم شما را تسکین نداد، لطفاً با پزشک خود مشورت کنید که ممکن است دارویی تجویز کند که ترشح اسید را به صورت کنترل شده کاهش دهد.
§ خارش پوست
خارش وسیع بدن در دوران بارداری نادر است، اما میتواند بسیار آزاردهنده باشد و خواب و لذت از بارداری را مختل کند. خشکی پوست و اگزما شایعترین علل هستند، اما گاهی اوقات دلیل مشخصی برای خارش وجود ندارد. در موارد نادر، زمانی که کف دستها و کف پاها دچار خارش میشوند، ممکن است به بیماریهای جدی کبدی مربوط باشد آزمایش خون برای بررسی این وضعیت انجام میشود.
یک راش خارشدار در انتهای بارداری به احتمال زیاد ناشی از واکنش بدن به کشیدگی پوست است. این وضعیت به نام PUPPS شناخته میشود. خارش میتواند با استفاده از مرطوبکنندهها و آنتیهیستامینها کنترل شود. از پزشک یا ماما خود بپرسید که چه آنتیهیستامینهایی در بارداری ایمن هستند.
§ گرفتگی عضلات پا
گرفتگی عضلات پا به دلیل تجمع اسیدها ایجاد میشود که باعث انقباضات غیرارادی عضلات درگیر میشود. این مشکل تا نیمی از زنان باردار را تحت تاثیر قرار میدهد و معمولاً در شبها رخ میدهد. گرفتگی عضلات پا در سهماهه دوم و سوم بارداری شایعتر است.
اگر گرفتگی عضلات پا را تجربه میکنید، توصیه میشود که در زمان حمله:
- راه بروید.
- عضلههای درگیر را کشیده و ماساژ دهید تا تجمع اسیدها کاهش یابد.
- یک کمپرس گرم روی عضلههای درگیر قرار دهید.
اگر گرفتگیها آزاردهنده هستند، با پزشک یا ماما خود درباره مصرف لاکتات یا سیترات منیزیم در صبح و شب مشورت کنید.
§ تغییرات خلقی
برخی از زنان باردار جدید دچار تغییرات خلقی مانند تحریکپذیری میشوند. زنان دیگر احساس سرخوشی میکنند. این تغییرات به دلیل تأثیر هورمونهای بارداری بر مواد شیمیایی مغز است.
در دوران بارداری، 1 نفر از هر 10 زن دچار افسردگی میشود که این امر با تراپی رفتن و صحبت کردن با دکتر زنان خود قابل درمان است.
§ سوزنزدگی و بیحسی در دستها (سندروم تونل کارپ)
سندروم تونل کارپ سوزنزدگی و بیحسی در دستها تا 60 درصد از زنان باردار را تحت تاثیر قرار میدهد. این مشکل به دلیل فشرده شدن عصب میانه به دلیل افزایش مایعات بافتی در دوران بارداری رخ میدهد.
سندروم تونل کارپ ممکن است خفیف، گاهبهگاه دردناک یا شدید باشد، که میتواند منجر به فلج جزئی شست یا از دست دادن حس شود. علائم معمولاً به طور خود به خود پس از زایمان برطرف میشوند.
اگر سوزنزدگی و بیحسی در دستهای خود را تجربه میکنید، پزشک یا ماما خود را مطلع کنید. در موارد شدید، پزشک ممکن است تزریقهای کورتیکواستروئید توصیه کند که البته باید دقت زیادی برای آن رعایت شود.
§ ترشحات واژن
افزایش ترشحات واژن یک تغییر شایع در دوران بارداری است. اگر همراه با خارش، درد، بوی بد یا درد هنگام ادرار کردن باشد، ممکن است به دلیل عفونت باشد. در این صورت از پزشک خود تماس بگیرید.
§ واژینیت
واژینیت التهاب واژن است و شکایت آزاردهندهای برای بسیاری از زنان است. این مشکل در دوران بارداری شایعتر است. برخی از علل واژینیت شامل کاندیدیاز واژن، واژینوز باکتریال، تریکومونیازیس و کلامیدیا است. برای تشخیص و درمان با متخصص زنان خود مشورت کنید.
§ واریکوس و ورم پاها
واریکوس پاها در دوران بارداری بسیار شایع است، که ناشی از ترکیبی از عواملی مانند افزایش حجم خون در دوران بارداری و فشار رحم باردار بر روی رگهای بزرگ است. این فشار اضافی میتواند منجر به ورم پاها (اودما) شود که میتواند درد، احساس سنگینی، گرفتگی (به ویژه در شب) و سایر احساسات غیرمعمول ایجاد کند.
اگر واریکوس دارید، توصیه میشود که:
- جوراب واریس بپوشید.
- از ایستادن برای مدت طولانی خودداری کنید.
- به طور ملایم و منظم ورزش کنید (پیادهروی یا شنا).
- در صورت امکان، دراز بکشید و پاهایتان را بلند کنید تا استراحت کنید.
- پاهای خود را ماساژ کنید.
- در مراجعه بعدی به پزشک یا ماما خود این موضوع را مطرح کنید.
زمان مراجعه به پزشک در اوایل دوران بارداری
اگر نگران هستید یا هر یک از علائم زیر را در دوران بارداری دارید، توصیه میشود با پزشک خود تماس بگیرید.
علائم و نشانههای هشداردهنده در اوایل بارداری:
خونریزی واژینال | حرکت کمتر نوزاد از حد معمول |
درد شدید شکم | دردهایی که از بین نمیروند |
خارج شدن مایع آمنیوتیک (یعنی اگر کیسه آب پاره شود) | تب بالا |
استفراغی که متوقف نمیشود | سردردی که از بین نمیرود |
از دست دادن دید یا دید تار و ورم ناگهانی صورت، دستها و پاها | خارش گسترده پوست |
9 شباهت علائم بارداری با سندرم پیش از قاعدگی (PMS)
علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS) و بارداری اغلب مشابه هم هستند، در ادامه به بررسی بیشتر این موضوع می پردازیم:
بیماری | علائم اصلی | توضیحات |
سرطان روده | تغییرات مداوم در عادات روده (یبوست یا اسهال مزمن)، خونریزی مقعدی، احساس خالی نشدن روده، کاهش وزن غیرقابل توضیح، درد و نفخ شکمی | علائم به تدریج شدت میگیرند و ممکن است با خستگی و ضعف همراه باشند |
سندرم روده تحریکپذیر (IBS) | درد شکم، گاز بیش از حد، تغییرات در عادات روده (اسهال یا یبوست متناوب)، نفخ، احساس ناتمام ماندن اجابت مزاج، وجود مخاط سفید در مدفوع | اغلب باعث خونریزی یا کاهش وزن نمیشود |
کولیت اولسراتیو | اسهال خونی، درد و گرفتگی شکم، التهاب مداوم روده بزرگ، افزایش دمای بدن، از دست دادن اشتها، خستگی مفرط | فقط روده بزرگ را درگیر میکند و لایه داخلی آن را تحت تأثیر قرار میدهد |
بیماری کرون | درد شکمی و کرامپ، اسهال مزمن، کاهش وزن، خارش پوست، ورم مفاصل، التهاب چشم، سوءتغذیه | میتواند تمام دستگاه گوارش را درگیر کرده و به عمق دیواره روده نفوذ کند |
زخم معده | درد سوزشی معده، نفخ، تهوع یا استفراغ، کاهش وزن بدون دلیل مشخص، سرگیجه، سختی تنفس | اغلب درد با غذا یا آنتیاسید تسکین مییابد |
رفلاکس معده | دل درد، آروغهای مکرر، ترش کردن، دشواری در بلع، گلودرد مزمن، گرفتگی حنجره یا صدا، جمع شدن بیش از حد بزاق در دهان | علائم پس از خوردن غذا یا دراز کشیدن تشدید میشود |
سایر علائم بارداری | کمردرد، تنگی نفس، یبوست، سردرد، بواسیر (هموروئید), سوزش سر دل و سوءهاضمه، خارش پوست، گرفتگی عضلات پا، تغییرات خلقی (مانند گریه بدون دلیل)، احساس سوزنسوزن شدن و بیحسی در دستها، ترشحات واژن، واژینیت (التهاب واژن)، رگهای واریسی و ورم پاها | |
علائم | پریود | بارداری |
تغییرات خلق و خو | تحریکپذیری و اضطراب موقتی | تغییرات خلقی ادامهدار، اضطراب و گریه |
یبوست | موقتی و با شروع پریود برطرف میشود | ادامهدار و تشدید در سه ماهه اول و دوم |
درد و حساسیت سینهها | حساسیت خفیف و موقت | حساسیت بیشتر و تغییرات در نوک سینه 1-2 هفته بعد از لقاح |
خستگی | موقتی و گاهی شدید | ادامهدار در سه ماهه اول و حتی تمام بارداری |
خونریزی یا لکهبینی | خونریزی معمولی | لکهبینی خفیف 1-2 روز بعد از لقاح (لکهبینی لانهگزینی) |
گرفتگی عضلات | گرفتگی شدید و موقت | گرفتگی ملایمتر و ادامهدار برای چند هفته |
سردرد و کمردرد | سردرد موقتی و کمردرد | سردرد و کمردرد به دلیل تغییرات هورمونی |
تغییرات در اشتها | هوس غذایی و پرخوری | هوس غذایی، بیزاری از غذاهای خاص و بوها |
افزایش ادرار | تکرر ادرار موقتی | تکرر ادرار موقتی |
تفاوت علائم پی ام اس در مقابل علائم بارداری
در اینجا تفاوتهای علائم بارداری و پریود به صورت جدول آمده است:
شماره | علائم | پریود (PMS) | بارداری |
1 | خونریزی | خونریزی معمولی و طولانی | خونریزی سبک و لکهبینی، معمولاً کوتاهتر |
2 | گرفتگی عضلات | گرفتگیهای شدید که بعد از شروع خونریزی از بین میروند | گرفتگیهای ملایمتر که ممکن است ادامه داشته باشند |
3 | تهوع و استفراغ | معمولاً وجود ندارد | تهوع و استفراغ در اوایل بارداری شایعتر است |
4 | هوس غذایی | هوس غذایی ممکن است وجود داشته باشد، اما کمتر | هوس غذایی شایعتر است و ممکن است بیزاری از برخی غذاها و بوها وجود داشته باشد |
5 | ترشحات واژن | تغییرات هورمونی باعث تغییر در ترشحات میشود | ترشحات واژن معمولاً سفید یا شیریرنگ است |
از کجا متوجه شویم بارداری هستیم؟
برای مطمئن شدن از بارداری، بهترین راه انجام آزمایش بارداری است. تستهای خانگی مانند بیبی چک میتوانند کمککننده باشند، اما برای تأیید قطعی بارداری، بهتر است آزمایش خون یا ادرار انجام دهید. علاوه بر این، برخی علائم نیز وجود دارند که میتوانند احتمال باردار بودن شما را نشان دهند.
روشهای تشخیص بارداری:
§ تست خانگی بارداری (بیبی چک)
تست خانگی بارداری با اندازهگیری سطح هورمون hCG در ادرار، بارداری را تشخیص میدهد. این کیتها معمولاً تا پنج روز پیش از موعد پریود نیز ممکن است بارداری را نشان دهند، اما بهتر است یک هفته پس از عقبافتادن پریود تست را انجام دهید.
برای استفاده، ادرار خود را روی کیت بریزید و نتیجه را بعد از 1-2 دقیقه بررسی کنید. دو خط در نواحی Cو Tیعنی بارداری مثبت است، و یک خط در ناحیه C نشاندهنده جواب منفی است. در صورت عدم ظاهر شدن خط، احتمالاً تست خراب یا اشتباه انجام شده است. این تستها ممکن است خطای مثبت یا منفی کاذب داشته باشند، بنابراین برای تأیید دقیقتر، آزمایش خون توصیه میشود.
§ آزمایش خون
آزمایش بتا HCG یک آزمایش خون است که برای تشخیص بارداری بهکار میرود و معمولاً در زمان تأخیر اولین قاعدگی نتیجه مثبت میدهد. این هورمون معمولاً حدود 10 روز پس از باروری در خون و ادرار زنان باردار قابل تشخیص است. اندازهگیری مقدار دقیق HCG میتواند به تعیین سن جنین و پیشبینی مراحل بارداری کمک کند.
§ علائم بالینی
علائم بالینی هم شامل تمامی مواردی بود که به آن تا به اینجا اشاره کرده ایم از تأخیر در قاعدگی، تهوع و استفراغ گرفته تا تغییرات در سینه، خستگی و خوابآلودگی، افزایش دفع ادرار، تغییرات در مزاج و اشتها، دردهای خفیف شکم یا کمر، تغییرات خلقی و حساسیت به بوها را شامل میشود.
در اوایل بارداری از کجا میتوانیم کمک بگیریم؟
در اوایل بارداری، ممکن است با علائم و تغییرات جدیدی روبهرو شوید که نیاز به مشورت و مراقبت پزشکی داشته باشد. برای اطمینان از سلامت خود و جنین، بسیار مهم است که از منابع قابل اعتماد کمک بگیرید. در صورتی که علائم نگرانکنندهای را تجربه کردید یا به هر دلیل نیاز به مشاوره داشتید، میتوانید از گزینههای زیر برای دریافت کمک بهرهمند شوید:
- در شرایط اضطراری، با اورژانس (115) تماس بگیرید تا آمبولانس بیاید.
- پزشک عمومی شما
- ماما
- متخصص زنان و زایمان
- بیمارستان زایمان شما
- پرستار بهداشت مادر و کودک شما
اگر علائم اولیه بارداری را تجربه میکنید و نیاز به مشاوره پزشکی دارید، با پزشکان آلفاطب تماس بگیرید. خدمات پزشکی در منزل برای تشخیص قطعی بارداری و مشاوره تخصصی در اختیار شماست.
شماره تماس آلفاطب: 02126851095 – 09124885082